Su tutucu perde, kazı alanına yeraltı suyunun girişini azaltmak, suyun akış yolunu uzatmak ya da yönlendirmek için yapılan geçirimsizliği yüksek bir perdedir. Palplanş, kilitli profilleriyle bu iş için uygun bir malzemedir: perde, altta geçirimsiz bir tabakaya kadar indirilebildiğinde kazının etrafında neredeyse kapalı bir kutu oluşur; böyle bir tabaka yoksa yeterli derinliğe çakılan perde, suyun kazı tabanına ulaşma yolunu uzatarak gelen su miktarını düşürür.
Bursa'da Yeraltı Suyu Neden Sorun Olur?
Bursa Ovası, dağdan inen derelerin taşıdığı malzemeyle oluşmuş geniş bir alüvyon düzlüğüdür. Bu yapı, bazı bölgelerde yeraltı suyunun yüzeye yakın olmasına neden olabilir. Su sorununun sıkça gündeme geldiği durumlar:
- Ova kenarındaki konut projeleri: Nilüfer ve Osmangazi'nin ovaya yakın kesimlerinde bodrum kazılarında kısa sürede su gelebilir.
- Dere yatağına yakın parseller: Nilüfer Çayı, Deliçay ve diğer derelere yakın sahalarda su seviyesi mevsimle birlikte değişebilir.
- Göl çevresi: İznik, Orhangazi ve Karacabey'de göl kıyısına yakın yatırımlarda zemin suya doygun olabilir.
- Kıyı kazıları: Gemlik ve Mudanya'da deniz seviyesine yakın kotlarda yapılan kazılarda su, deniz ile bağlantılı olabilir.
Ova zeminlerinin bu davranışını Bursa Ovası alüvyon zeminlerinde palplanş iksası yazımızda ayrıntılı olarak ele aldık.
Neden Yalnızca Pompaj Yetmez?
Kazı içindeki suyu pompayla atmak ilk akla gelen çözümdür. Ancak geçirimli zeminlerde gelen su miktarı çok yüksek olabilir ve pompaj sürekli hale gelir. Daha önemlisi, çevredeki yeraltı suyu seviyesinin aşırı düşürülmesi, komşu yapıların altındaki zeminde oturmaya yol açabilir. Su tutucu perde, kazının içini kurutmanın yanında perdenin dışındaki su dengesini korumaya da yardımcı olur. Bu nedenle pompaj ve perde çoğu zaman birlikte, birbirini tamamlayan iki önlem olarak planlanır.
Uygulama Adımları
- Zemin ve su verisinin incelenmesi: Zemin etüdündeki sondaj logları, su seviyesi ölçümleri ve varsa geçirimlilik deneyleri değerlendirilir.
- Perde boyunun belirlenmesi: Geçirimsiz tabakanın derinliği ve kazı tabanında kaynama riskine göre proje müellifi perde boyunu belirler.
- Çakım: Profiller kilit uyumu sıkı kontrol edilerek çakılır; kilit açılması sızıntının en sık nedenidir.
- Sızdırmazlık önlemleri: Kalıcı perdelerde veya yüksek su basıncında kilitlere sızdırmazlık malzemesi uygulanması gibi önlemler değerlendirilir.
- Kazı ve gözlem: Kazı ilerledikçe perde yüzünden gelen sızıntılar ve taban durumu izlenir, gerekirse noktasal müdahale yapılır.
- Söküm veya kalıcı bırakma: Geçici perdeler yapı tamamlandıktan sonra sökülür; kalıcı perdeler yapıyla birlikte kalır.
Dikkat Edilenler
- Taban kaynaması: Perde yeterince derin değilse, kazı tabanında su ve kum yukarı doğru hareket edebilir. Bu, iksa güvenliğini doğrudan etkiler.
- Köşe ve birleşim detayları: Perdenin köşeleri ve mevcut yapılarla birleştiği noktalar sızıntıya en açık yerlerdir.
- Kirli zemin: Eski sanayi alanlarında zeminde kirlilik varsa, perde kirli suyun yayılmasını sınırlamak için de kullanılabilir; bu durumda çevre mevzuatına uygun ek önlemler gerekir.
- Mevsimsel değişim: Kış ve bahar aylarında yükselen su seviyesi, yazın yapılan ölçümlerden farklı olabilir.
Ekipman ve Kilit Kontrolü
Su tutucu perdede başarı, büyük ölçüde kilitlerin sağlamlığına bağlıdır. Çakım sırasında profil düşeylikten saparsa kilit açılabilir ve perdede su yolu oluşur. Bu nedenle vibro çakıcı ile çalışırken kılavuz kiriş veya şablon kullanmayı, profilleri kontrollü hızla indirmeyi ve her profilde kilit uyumunu gözle ve ölçümle doğrulamayı önemsiyoruz. Kazı sırasında perde yüzünde görülen ıslak noktalar ve damlamalar kayıt altına alınır; çoğu zaman bu küçük sızıntılar kazı tabanına yerleştirilen drenaj kanalı ve pompa çukuruyla toplanabilir. Nilüfer veya İznik gibi suyun belirgin olduğu bölgelerde, kazının pompaj planı ile perdenin çakım planı aynı anda hazırlanmalıdır. Yapı tamamlandıktan sonra geçici perde sökülürken, su dengesinin yeniden kurulması da göz önünde bulundurulur.
Teklif İçin Gerekli Bilgiler
- Parselin konumu ve kazı alanı ölçüleri
- Kazı derinliği ve ölçülen yeraltı suyu seviyesi
- Zemin etüdü raporu ve sondaj logları
- Perdenin geçici mi kalıcı mı olacağı
- Komşu yapıların konumu
Suyun yoğun olduğu kazılarda iksa ve su kontrolü birlikte düşünülmelidir. İksa seçenekleri için Bursa iksa sayfamıza, keşif için iletişim sayfamıza bakabilirsiniz.
Bursa projeniz için keşif ve fiyat teklifi alın. Her gün 08:00-20:00 arasında arayabilir ya da WhatsApp'tan yazabilirsiniz.
Sık Sorulan Sorular
Palplanş perde suyu tamamen keser mi?
Kilitli profiller suyun girişini önemli ölçüde azaltır, ancak tamamen kesmeyebilir. Perde geçirimsiz bir tabakaya ulaşıyorsa sonuç çok daha iyidir. Kalan sızıntılar genellikle pompaj ve noktasal önlemlerle kontrol edilir.
Bursa'da hangi bölgelerde yeraltı suyu daha yüksek olabilir?
Ova kesimi, dere yataklarına yakın sahalar, göl çevresi ve kıyı kotları genellikle daha dikkat isteyen bölgelerdir. Kesin bilgi her parsel için zemin etüdüyle elde edilir.
Su tutucu perde kalıcı olarak bırakılabilir mi?
Evet. Bazı projelerde perde, yapının kalıcı bir parçası olarak tasarlanır. Bu durumda korozyon ve kilit sızdırmazlığı tasarım aşamasında dikkate alınır.