Batardo, su içinde ya da suyun hemen kenarında yapılacak bir iş için çevresi palplanşla kapatılan, içi pompalarla boşaltılan ve böylece kuru bir şantiye haline getirilen geçici yapıdır. İngilizcede cofferdam olarak bilinir. Köprü ayağı, menfez, su alma ağzı, deşarj yapısı veya boru geçişi gibi işler, suyun içinde değil kuru bir zeminde yapılmalıdır; batardo bunu mümkün kılar. İş tamamlandığında palplanşlar sökülür ve su yatağı eski haline döner.
Bursa'da Batardo Gerektiren İşler
Bursa, ova boyunca akan çaylar, dağdan inen dereler, iki büyük göl ve deniz kıyısıyla, batardo ihtiyacının farklı biçimlerde doğduğu bir ildir:
- Nilüfer Çayı ve kolları: Köprü ayağı yenileme, menfez yapımı ve dere ıslahı çalışmalarında çay yatağının bir bölümü kapatılarak kuru çalışma alanı oluşturulur.
- Kent içi dereler: Deliçay, Gökdere ve benzeri derelerde taşkın önleme ve yatak düzenleme işleri.
- Ova kanalları: Karacabey, Mustafakemalpaşa ve Yenişehir ovalarındaki sulama ve drenaj kanallarında yapı ve geçiş işleri.
- Göl kıyıları: İznik Gölü ve Uluabat Gölü çevresinde su alma veya deşarj yapıları.
- Deniz kıyısı: Gemlik ve Mudanya'da deniz içine uzanan boru hatları ve kıyı tesisleri.
Dere işlerinde batardonun nasıl kurgulandığını Nilüfer Çayı ve dere işlerinde batardo yazımızda ayrıntılı olarak anlattık.
Batardo Nasıl Kurulur?
- Hidrolik değerlendirme: Su seviyesi, mevsimsel taşkın riski, akış hızı ve yatak zemini incelenir. Çay ve derelerde iş takvimi mümkünse düşük su dönemine göre planlanır.
- Yerleşim planı: Batardonun şekli, akışı en az daraltacak ve içindeki çalışma alanını yeterli bırakacak biçimde belirlenir. Tek taraflı, U biçimli veya tam kapalı düzenler kullanılabilir.
- Çakım: Palplanşlar, kıyıdan veya geçici bir platformdan vibro çakıcı ile, projedeki kota kadar çakılır. Köşelerde özel profil veya bağlantı detayları uygulanır.
- İç destek: Kuşak kirişleri ve iç destekler, su ve zemin itkisine karşı perdeyi tutar.
- Boşaltma: İçerideki su, pompalarla kademeli olarak boşaltılır. Bu sırada perde ve destekler gözlenir.
- Taban kontrolü: Taban zeminden su gelmesi veya kaynama riskine karşı drenaj ve gerekiyorsa taban betonu uygulanır.
- Söküm: Yapı tamamlandıktan sonra batardo su ile dengelenerek açılır ve profiller sökülür.
Ekipman
Batardo işlerinde ekskavatöre takılan vibro çakıcılar, vibrasyonlu çekiçler, dalgıç ve santrifüj pompalar, kuşak ve destek elemanları kullanılır. Dere yatağına erişim zor olduğunda geçici dolgu yollar veya çalışma platformları gerekebilir. Ekipman seçimi, sahanın erişimine ve su derinliğine göre yapılır.
Dikkat Edilenler
- Taşkın riski: Bursa'da sonbahar ve kış yağışları derelerde hızlı su yükselmesine neden olabilir. Batardonun üst kotu ve acil durum planı bu riske göre belirlenir.
- Akışın sürekliliği: Derenin tamamen kapatılmaması, suyun yan taraftan veya bir bypass hattından geçirilmesi gerekebilir.
- Kilit sızdırmazlığı: Kilitlerden gelen sızıntı, pompa kapasitesini zorlar. Gerektiğinde sızdırmazlık önlemleri alınır.
- Çevre koruma: Pompalanan bulanık suyun doğrudan dereye verilmemesi, çökeltme düzeni kurulması önemlidir.
- İzinler: Dere yatağında yapılan işler için ilgili kurumların uygun görüşü alınmalıdır.
Ova Kanallarında ve Göl Kıyısında Batardo
Karacabey ve Mustafakemalpaşa çevresindeki geniş ova arazilerinde sulama ve drenaj kanalları, tarım takvimine bağlı olarak farklı dönemlerde su taşır. Bu kanallarda yapılacak menfez, köprü veya bağlantı yapısı işleri, kanalın suyunun kesilebildiği ya da azaldığı dönemlere göre planlanır. Uluabat Gölü ve İznik Gölü kıyısında ise su seviyesi mevsime göre değişebilir ve kıyı zemini çoğu zaman yumuşak, organik içerikli tabakalar barındırabilir. Böyle zeminlerde batardo perdesinin yeterli derinliğe inmesi ve taban kontrolünün sıkı tutulması önem kazanır. Göl ekosisteminin hassasiyeti nedeniyle bulanık su yönetimi ve saha temizliği de iş planının bir parçasıdır. Bu tür işlerde keşif sırasında su seviyesini ve kıyıya erişimi yerinde görmek, batardo kurgusunu doğru belirlemenin en güvenilir yoludur.
Teklif İçin Gerekli Bilgiler
- Sahanın konumu ve dere, kanal, göl ya da deniz bilgisi
- Su derinliği ve tahmini akış durumu
- Kurulacak yapının boyutları ve batardo iç ölçüleri
- Yatak zemini hakkında bilgi veya zemin etüdü
- Planlanan çalışma dönemi ve süresi
- Sahaya iş makinesi erişimi
Batardo kurgusu, sahaya özgü koşullara çok bağlıdır. Bu yüzden teklif öncesinde mutlaka keşif yapmayı öneriyoruz. Diğer su ile ilgili çözümler için su tutucu perde sayfamıza, keşif için iletişim sayfamıza bakabilirsiniz.
Bursa projeniz için keşif ve fiyat teklifi alın. Her gün 08:00-20:00 arasında arayabilir ya da WhatsApp'tan yazabilirsiniz.
Sık Sorulan Sorular
Bursa'da batardo için en uygun dönem hangisidir?
Çay ve derelerde genellikle su seviyesinin düştüğü yaz ve erken sonbahar dönemi tercih edilir. Kesin karar, derenin akış durumu ve iş takvimine göre verilir.
Batardo kurulurken dere tamamen kapatılır mı?
Çoğu zaman hayır. Derenin bir bölümü kapatılır, su diğer taraftan veya bir bypass hattından akmaya devam eder. Akış ve taşkın riski bu kararda belirleyicidir.
Batardo içindeki su nasıl boşaltılır?
Su, dalgıç veya santrifüj pompalarla kademeli olarak boşaltılır. Boşaltma sırasında perde, destekler ve taban gözlenir; bulanık su çökeltme düzeninden geçirilir.
İş bitince palplanşlar yerinde kalır mı?
Batardo geçici bir yapıdır. Yapı tamamlandıktan sonra içi su ile dengelenir ve profiller sökülür. Böylece dere yatağı eski haline döner.